Het groeiende gebruik van AI onder studenten is een grote zorg voor docente Raimke Groothuizen van Avans in Breda. Ze ziet dat studenten steeds sneller naar ChatGPT grijpen, zonder eerst zelf na te denken. Volgens haar gaat dat ten koste van vaardigheden waarin mensen zich juist van AI kunnen onderscheiden: zelf denken, creëren en kritisch blijven.
De noodkreet van de docente komt na het nieuws dat Tilburg University de rol van AI in onderwijs wil gaan onderzoeken.
Afgelopen maandag zag ze het ‘makkelijke’ gebruik van AI opnieuw bij nieuwe eerstejaars van de opleiding Communicatie. “Ik had ze gevraagd om te brainstormen voor een fictieve naam voor een projectbureau”, vertelt ze. “Studenten kwamen in paniek naar me toe, want er was geen wifi en zo konden ze geen opdracht doen.”
Tijdens een rondje door het klaslokaal zag ze bij veel studenten ChatGPT openstaan. “Ze vertellen dus wat AI heeft bedacht, daar maak ik me zorgen over. Dat studenten als reflex naar AI grijpen en daarmee de stap overslaan dat ze eerst zelf nadenken.”
Een studente vertelde Groothuizen vorig jaar dat ze zichzelf door het gebruik van kunstmatige intelligentie dommer was gaan vinden en niet meer goed zelf kon nadenken. Groothuizen vreest dat dit ook gevolgen kan hebben na de opleiding. “Als je heel goed met AI kan werken, ben je totaal vervangbaar als je het werkgebied in gaat.”
Groothuizen kijkt er op een andere manier naar dan de Tilburgse universiteit. Ze ziet het AI-gebruik ieder studiejaar toenemen, bijvoorbeeld bij documenten, adviesrapporten en onderzoeken. “Het maakt het beter leesbaar, maar als ze daarna op gesprek komen als onderdeel van de toetsing, kunnen ze niet uitleggen wat ze hebben gedaan, want dat hebben ze uitbesteed aan AI. Dan lopen ze vast.”
Door AI komen bovendien ook steeds meer zaken bij de examencommissie te liggen. “Dat was eerst een uitzondering, nu niet meer.” Volgens Groothuizen is daarom een andere manier van toetsen nodig. “Daar moeten we heel goed over nadenken.” Ook wil ze dat studenten leren wanneer AI wel en niet geschikt is.
Kritisch nadenken
Daarnaast hoopt ze dat ouders met hun studerende kinderen over AI blijven praten. “De hersenen van de meeste studenten zijn zich nog aan het ontwikkelen. Zij zijn de gevolgen niet altijd.” Groothuizen vindt het belangrijk dat studenten kritisch blijven nadenken en werken aan menselijke vaardigheden, zoals ethisch besef. “Deze vaardigheden zijn niet vervangbaar door AI.”
Toch ziet de docent ook voordelen in het gebruik van kunstmatige intelligentie. “Als studenten moeite hebben met leren, geef ik de tip om AI als studiemaatje te gebruiken. Die kan je overhoren. Dan is het volgens mij een prachtig middel.” Ook bij brainstormen kan AI helpen. “Het is meer een studiemaatje dan degene die het werk doet.”
Maandag gebruikte niet de hele klas AI. “Ik sprak een groepje, zij hebben in vier uur meer dan honderd ideeën bedacht. Zonder AI.” De studenten waren daar trots op. Volgens Groothuizen is dat gevoel belangrijk. “Als je AI dingen laat verzinnen, mis je het gevoel dat je trots op jezelf bent. Je bent toch niet trots op andermans werk?”